Công nghệ RFID trong logistics: Cấu tạo – Ứng dụng – Lợi ích

Công nghệ RFID mang tới giải pháp tự động hóa và tối ưu hoạt động cho các doanh nghiệp logistics, chuỗi cung ứng và quản lý kho. Trong bài viết dưới đây, Trackify sẽ tìm hiểu về mô hình hệ thống RFID trong logistics, ưu nhược điểm của RFID và mô hình triển khai thực tế trong logistics.

RFID là gì? RFID hoạt động như thế nào?

RFID (Radio Frequency Identification) là công nghệ định danh tự động sử dụng sóng vô tuyến để quét và thu thập dữ liệu, giúp doanh nghiệp theo dõi và quản lý đối tượng từ xa. Công nghệ RFID mang tới nhiều ứng dụng vượt trội hơn so với công nghệ mã vạch Barcode nhờ khả năng quét từ xa tới hơn 150 mét, quét xuyên qua các vật thể khác nhau, hỗ trợ theo dõi thời gian thực và tích hợp hệ thống quản lý WMS/ERP.

Cấu tạo hệ thống RFID 

Để ứng dụng công nghệ RFID trong logistics hiệu quả, doanh nghiệp cần nắm rõ cấu tạo và nguyên lý hoạt động của hệ thống. Từ đó doanh nghiệp sẽ xác định được mô hình triển khai phù hợp cũng như lựa chọn các thiết bị phần cứng theo nhu cầu.

Hệ thống RFID gồm có 4 thành phần chính là thẻ RFID, đầu đọc RFID, ăng-ten RFID và phần mềm RFID.

Nguyên lý hoạt động của RFID

Công nghệ RFID trong logistics hoạt động dựa trên trao đổi dữ liệu không tiếp xúc giữa thẻ RFID và đầu đọc trên cùng tần số sóng vô tuyến. Nguyên lý hoạt động của hệ thống RFID trong logistics như sau:

• Các thẻ RFID được gắn trên hàng hóa, thùng hàng, pallet … và lưu trữ các thông tin chi tiết về vật phẩm;
• Đầu đọc phát sóng vô tuyến và kích hoạt các thẻ RFID:
  • Với đầu đọc RFID cầm tay: Doanh nghiệp sử dụng đầu đọc RFID để kích hoạt thẻ RFID;
  • Với đầu đọc RFID cố định: Khi thẻ RFID đi vào khu vực phát sóng, ăng-ten RFID sẽ tự động kích hoạt thẻ;
• Thẻ RFID được kích hoạt sẽ gửi lại dữ liệu lưu trữ về đầu đọc;
• Đầu đọc giải mã dữ liệu theo các tiêu chuẩn RFID, sau đó đồng bộ lên phần mềm hoặc cơ sở dữ liệu của hệ thống.

Mô hình hệ thống RFID trong logistics

Mô hình hệ thống RFID trong logistics phổ biến tại Việt Nam như sau:

• Thẻ RFID được gắn lên thùng hàng, hàng hóa, pallet, xe tải, xe nâng, container;
• Đầu đọc RFID cố định được gắn tại vị trí cửa kho, cổng xuất nhập, băng chuyền sản xuất;
• Khi hàng hóa, sản phẩm đi qua cổng, thẻ RFID sẽ được kích hoạt và gửi dữ liệu về đầu đọc RFID;
• Đầu đọc giải mã và đồng bộ dữ liệu lên hệ thống WMS, ERP,…

Ứng dụng công nghệ RFID trong logistics

Theo các nghiên cứu, ứng dụng RFID có thể giảm thời gian kiểm kê tới 80% và tăng độ chính xác của dữ liệu lên tới 99%. Dưới đây là một số ứng dụng phổ biến của RFID trong logistics.

Quản lý tài sản

Doanh nghiệp logistics cần giám sát tài sản theo thời gian thực, giảm thất thoát và tối ưu vòng đời của các tài sản. Việc ứng dụng RFID có thể tăng hiệu quả quản lý tài sản như pallet, container, xe nâng, thùng hàng,… Một số ứng dụng cụ thể của RFID trong logistics:

• Theo dõi vị trí chính xác của thùng hàng, pallet, container,…;
• Ghi nhận lịch sử sử dụng tài sản;
• Theo dõi trạng thái và tình trạng sử dụng của tài sản;
• Quản lý tài sản bị hư hỏng, lên kế hoạch sửa chữa tài sản hoặc thanh lý tài sản.

Quản lý kho hàng

Hệ thống RFID trong logistics với các đầu đọc cố định tại vị trí ra vào giúp tự động hóa thao tác nhập – xuất – kiểm kê, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, tối ưu chi phí và đảm bảo độ chính xác của dữ liệu:

• Kiểm kê hàng tồn kho nhanh chóng với khả năng đọc tới 1000 thẻ/giây;
• Xác nhận hàng hóa trong các thùng hàng. Thay vì phải mở từng thùng ra và quét mã vạch, doanh nghiệp chỉ cần dùng đầu đọc RFID cầm tay để quét hoặc đặt thùng hàng lên hệ thống RFID Chamber để quét;
• Cảnh báo nếu phát hiện hàng ở sai vị trí, bị dịch chuyển trái phép;
• Theo dõi luồng hàng trong kho, kiểm soát hàng hóa trên băng chuyền.

Quản lý cửa hàng bán lẻ

Logistics đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng ngành bán lẻ. Sử dụng hệ thống RFID trong logistics không chỉ tối ưu hàng hóa kho mà còn tăng sự minh bạch trong chuỗi cung ứng hàng hóa:

• Hỗ trợ thanh toán nhanh;
• Giảm tình trạng mất cắp tại các cửa hàng;
• Tối ưu bổ sung hàng hóa lên kệ, đảm bảo không bị thiếu hàng/ thừa hàng.

Lợi ích của RFID trong logistics

Với khả năng ứng dụng linh hoạt cho nhiều hoạt động, RFID trong logistics mang lại nhiều lợi ích cho hoạt động logistics.

Tăng khả năng hiển thị và tăng tính minh bạch

Một trong những thách thức các công ty logistics phải đối mặt là yêu cầu về theo dõi hàng hóa, container và phương tiện theo thời gian thực với tính chính xác cao. Các hệ thống quản lý bằng mã vạch barcode không thể đáp ứng yêu cầu do phải quét thủ công và tiềm ẩn nhiều rủi ro sai sót thủ công.

Trong khi đó, công nghệ RFID không chỉ tự động hóa quy trình theo dõi và thu thập dữ liệu mà còn có khả năng theo dõi hàng hóa theo thời gian thực trong chuỗi cung ứng. Ứng dụng hệ thống RFID trong logistics giúp nâng cao khả năng theo dõi và giám sát của doanh nghiệp, hỗ trợ đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu và tăng khả năng phản ứng nhanh với các vấn đề phát sinh.

Tối ưu quản lý hàng tồn kho

Mỗi hàng hóa sẽ được gắn một thẻ RFID với mã ID duy nhất. Bằng hệ thống RFID, các công ty logistics có thể tự động hóa việc kiểm kê hàng tồn kho, giảm thời gian và công sức cho các tác vụ thủ công. Khả năng quét hàng loạt với tốc độ quét hàng trăm thẻ cùng lúc không chỉ tiết kiệm thời gian mà còn tăng độ chính xác của số liệu hàng tồn kho, giảm tình trạng hết hàng hoặc tồn kho quá mức.

Nghiên cứu của CYBRA cho thấy độ chính xác tồn kho đạt 98 – 99%, trong khi hệ thống Barcode chỉ đạt 80 – 85%.

Tăng hiệu quả quản lý tài sản kho

Các tài sản như container, pallet hoặc thùng hàng thường phải luân chuyển liên tục trong chuỗi cung ứng. Công nghệ RFID cho phép các doanh nghiệp theo dõi và quản lý các tài sản này hiệu quả hơn. Với khả năng định vị vị trí và theo dõi quá trình di chuyển qua các khu vực, các công ty có thể tối ưu việc phân bổ tài sản và giảm tình trạng mất mát tài sản.

Báo cáo của CYBRA cho thấy RFID giúp giảm thất thoát 25 – 55% khi kết hợp theo dõi thời gian thực.

Hạn chế của RFID trong logistics

Dù mang lại nhiều lợi ích, hệ thống RFID vẫn tồn tại những hạn chế nhất định khi triển khai. Doanh nghiệp cần cân nhắc và đánh giá các yếu tố dưới đây trước khi tiến hàng ứng dụng RFID trong logistics: 

• Chi phí đầu tư ban đầu cao;
• Cần thời gian nghiên cứu, khảo sát, xây dựng hệ thống và đào tạo nhân sự;
• Các vấn đề kỹ thuật phát sinh trong quá trình sử dụng;
• Các lo ngại về bảo mật do tấn công mạng.

Tương lai của RFID trong logistics

Công nghệ RFID được đánh giá sẽ tiếp tục cách mạnh hóa ngành logistics và chuỗi cung ứng với các cải tiến như chip RFID nhỏ hơn, giá rẻ hơn, hoặc kết hợp với các công nghệ như IoT và Machine Leaning để phát triển thành các giải pháp toàn diện cho doanh nghiệp. Một số phát triển đáng mong đợi của RFID gồm:

• Tích hợp với các công nghệ mới như IoT, Trí tuệ nhân tạo, Blockchain: nâng cao khả năng tự động hóa và dự đoán;
• Thẻ RFID nhỏ hơn, rẻ hơn và đa năng hơn, có thể gắn vào nhiều loại tài sản, sản phẩm hoặc vật liệu hơn mà không ảnh hưởng tới thiết kế và tính thẩm mỹ của hàng hóa;
• Nâng cao khả năng phân tích dữ liệu bằng cách ứng dụng các kỹ thuật phân tích nâng cao, giúp xác định xu hướng và dự đoán nhu cầu tốt hơn;
• Phát triển các ứng dụng mở rộng, bao gồm tăng cường tính năng bảo mật, hỗ trợ xác thực sản phẩm,…

Quy trình triển khai hệ thống RFID trong logistics

Trackify – Đơn vị tiên phong trong triển khai giải pháp FRID tại Việt Nam – đề xuất quy trình triển khai hệ thống RFID trong logistics như sau:

• Bước 1: Khảo sát hiện trạng: Đánh giá mặt bằng, cấu trúc kệ hàng, luồng hàng, thông tin hàng hóa cần quản lý, quy trình vận hành kho;
• Bước 2: Xác định mục tiêu và phạm vi ứng dụng của hệ thống RFID;
• Bước 3: Lựa chọn thiết bị phần cứng RFID: bao gồm thẻ RFID, đầu đọc, ăng-ten,…;
• Bước 4: Thiết kế phần mềm hệ thống theo yêu cầu của doanh nghiệp, dashboard quản lý, báo cáo dữ liệu;
• Bước 5: Tiến hành lắp đặt hệ thống, thiết kế vị trí các đầu đọc, vùng kiểm soát,… để tối ưu phạm vi đọc;
• Bước 6: Đào tạo và hướng dẫn nhân viên vận hành hệ thống;
• Bước 7: Đưa hệ thống vào hoạt động, tối ưu và mở rộng hệ thống.

Đây là lộ trình triển khai cơ bản, doanh nghiệp có thể yêu cầu bổ sung thêm các tính năng theo nhu cầu của mình.